Priboj – Granica na tromeđi Srbije, Crne Gore i Bosne i Hercegovine, u blizini Priboja, razlog je zašto je selo Sastavci jedinstveno u svijetu.
Rijeka Uvac razdvaja ovo selo na dva dijela, tako da ono administrativno pripada opštini Priboj i Srbiji, a teritorijalno uglavnom Bosni i Hercegovini, odnosno opštini Rudo. Zbog ove administrativne zavrzlame koja se godinama ne rješava, stanovnici moraju da prelaze granicu da bi obavili svakodnevne aktivnosti, nekada i više puta u toku dana.
Nesvakidašnji slučaj nastao je davnih dana, kada je ova teritorija bila pod austrougarskom vlašću. Lokalni beg je, naime, zetu Austrijancu darovao miraz prostor od nekoliko kilometara kvadratnih svog imanja, a pedantni Austrougari su to odmah uknjižili. Promjenom vlasti i granica nastala je i ova administrativna zavrzlama.
“Mjesna zajednica Sastavci pripada opštini Priboj i nalazi se na teritoriji Bosne i Hercegovine. Sve institucije Republike Srbije se nalaze na teritoriji Bosne i Hercegovine, odnosno Republike Srpske, i policija i škola i pošta i ambulanta. Evo, i ja sam poštar i u Srbiji i u Bosni i Hercegovini”, rekao je Sveto Vilotić iz Mjesne zajednice Sastavci.
Ako bi se neki od meštana, na primjer, potukli u jednoj od tri seoske kafane, ne bi intervenisala policija iz Priboja, iako je njena zgrada udaljena 50 metara. Već bi morali da intervenišu pripadnici policijske stanice Rudo.
Foto: A.Rovčanin
“Policija iz stanice Rudo, kad dođu do Sastavaka ovde, oni prelaze dva puta, znači idu iz Bosne u Srbiju, iz Srbije u Bosnu, pa ponovo iz Bosne u Srbiju, i onda dolaze ovdje tek u Bosnu, na teritoriju”, kaže Vilotić.
Kada se u Sastavcima pređe most preko potoka, ulazi se iz Srbije na teritoriju Bosne i Hercegovine, a u ovoj enklavi i sveštenici su iz dve države i parohije.
“Na teritoriji Bosne i Hercegovine ovde, kad umre neko, znači dolazi pop iz Rudog, ali i iz Priboja, i iz Srbije. Vodicu sveti iz Rudog pop”, objašnjava Vilotić.
Foto: PP Media
Granice je ovom selu podijelio most, ali i dva kraja iste ulice. Na dvije države dijele se kuće i porodice, pa čak i seosko groblje.
“Kazan u Bosni, a rakija u Srbiji”
“Ovdje nam je granica blizu. Pola imanja imamo u Bosni, pola u Srbiji, tako da porez plaćamo i u ruđdansku opštinu i u pribojsku. Groblje nam je, na primjer, na pola: pola u Srbiji, pola u Bosni. Imam kod rođaka tamo kuću, recimo, on i njegov brat, jedna im je kuća u Srbiji, jedna u Bosni. E, kod rođaka, recimo, on kad peče rakiju, kazan mu je u Bosni, a rakija ide u Srbiju, ali to je 100 odsto tako”, kaže mještanin Rajko Marković.
Oko 700 stanovnika ovog sela ima dvojno državljanstvo. Komisije za granična pitanja dve države posljednji put su se sastale pre 15 godina, ali čvor nije raspleten. Za to vrijeme selo Sastavci živi rastavljeno granicama, a mještani pritisnuti nepotrebnom administracijom.
Mještani imaju dvojno državljanstvo, poštar radi u dvije države
Mještani su primorani da svakodnevno prelaze po četiri granična prelaza kako bi otišli na posao, ili završavali neke svoje druge obaveze. Dugogodišnji poštar i predsjednik Mjesne zajednice Sastavci, Sveto Vilotić, kaže da problema u svakodnevnom funkcionisanju ima dosta zbog neobičnog geografskog položaja.
“Naši mještani kao i u većini pograničnih sela imaju dvojno državljanstvo. Ja lično kao poštar radim u dvije države, nosim poštu i u Srbiji i u Bosni i Hercegovini, a dnevno ko zna koliko puta pređem granicu. U našem selu postoje pošta, mljekara, pekara, policijska stanica, škola. Sve one administrativno pripadaju Srbiji, a teritorijalno BiH. Ovdašnji mještani svi su vezani isključivo za Srbiju, tu rade, primaju penziju, plaćaju struju i telefon. Ali, na primjer.. kad mora da se plati porez na zemlju tada se mora ići u Rudo, pričao je ranije za RINU poštar Sveto.
Rina i PP Media