Oblaci, dim i magla mogu da pomrače nebo, ali sediment, „cvjetanje algi“ i organska materija mogu da pretvore dan u noć na morskom dnu.
Zbog toga je međunarodni tim naučnika napravio prvi okvir za identifikaciju i upoređivanje ovih morskih pomračenja. Istraživanje uvodi koncept morskog tamnog talasa – kratkoročne, ali intenzivne epizode podvodnog mraka koja može ozbiljno uticati na šume kelpa, ležišta morske trave i drugi morski život koji zavisi od svjetlosti.
„Odavno znamo da su nivoi svjetlosti bitni za fotosintetičke organizme — kao što su alge, morske trave i korali — i da faktori koji redukuju svjetlost mogu uticati na njih“, kaže Bob Miller, biolog sa Kalifornijskog univerziteta u Santa Barbari.
„Ova studija kreira okvir za upoređivanje takvih događaja, koje nazivamo tamnim talasima“, objašnjava on.
Istraživači su željeli da stvore opšti sistem za upoređivanje ovih događaja širom planete. Svjetlost je osnovni pokretač morske produktivnosti, ali dosad nismo imali dosljedan način mjerenja ekstremnih redukcija podvodne svjetlosti, kažu koautori istraživanja sa novozelandskog Univerziteta Vaikato.
Studija se oslanja na 16 godina mjerenja na lokaciji u Santa Barbara i 10 godina podataka sa novozelandskih priobalnih lokacija u zalivu Hauraki. Takođe su korišćena 21 godinu duga mjerenja svjetlosti na morskom dnu putem satelitskih snimaka širom Istočnog rta Novog Zelanda.
Morski tamni talasi u ovim regionima trajali su od nekoliko dana do više od dva mjeseca. Neki događaji su gotovo potpuno prekinuli svjetlost na morskom dnu. Analiza je otkrila između 25 i 80 morskih tamnih talasa duž Istočnog rta od 2002, od kojih su mnogi povezani sa olujama i velikim meteorološkim sistemima, uključujući ciklon Gabrijel.
Naučnici su dugo smatrali postepena, dugoročna opadanja u bistrini vode jednim od najvećih problema za priobalne ekosisteme. Međutim, morski tamni talasi mogu takođe imati veliki uticaj.
„Čak i kratki periodi redukovane svjetlosti mogu poremetiti fotosintezu u šumama kelpa, morskoj travi i koralima. Ovi događaji mogu uticati i na ponašanje riba, ajkula i morskih sisara. Kad tama potraje, ekološki efekti mogu biti znatni“, kažu istraživači.
Okvir za morske tamne talase dopunjuje postojeće okvire za praćenje morskih toplotnih talasa, acidifikacije okeana i deoksigenacije, obezbjeđujući standardizovano sredstvo za priobalne zajednice, upravljače resursima i grupe za zaštitu životne sredine da identifikuju kad se morski ekosistemi suočavaju sa akutnim stresom.
Pošto je program Santa Barbare jedan od malobrojnih programa širom svijeta koji prikupljaju dugoročne podatke o svjetlosti na morskom dnu, Miler i kolege planiraju dalje istraživanje efekata sedimentacije i zamućenosti na koje utiču požari i klizišta na kalifornijske šume kelpa, prenosi Telegraf.rs.